Phần mềm bay do sinh viên Texas State viết đang chạy trên bốn vệ tinh thả từ Trạm Vũ trụ Quốc tế

Bốn vệ tinh được thả ra từ Trạm Vũ trụ Quốc tế đang bay quanh Trái Đất bằng phần mềm điều khiển do một nhóm ở Texas State University viết. Trưởng nhóm phần mềm là một sinh viên đại học ngành Toán chưa tốt nghiệp.

Nhóm ở Space Lab của Texas State đảm nhận hai phần trong sứ mệnh: viết phần mềm bay và lắp ráp tàu vũ trụ. Vệ tinh được đưa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế bằng chuyến tiếp tế CRS-35 của SpaceX ngày 11/4, rồi thả vào quỹ đạo Trái Đất tầm thấp ngày 2/7.

Chỉ vài ngày sau khi thả, nhóm Texas State bắt được liên lạc với hai trong số các tàu và truyền đi lệnh điều khiển đầu tiên được xác nhận — cột mốc cho thấy phần mềm chạy đúng như thiết kế khi đã ở trên quỹ đạo.

“Phần mềm bay là bộ não”

PROVES Five: năm trường đại học, một nền tảng chung

Sứ mệnh nằm trong chương trình PROVES Five, hợp tác giữa Texas State, Đại học Columbia, Đại học California Santa Cruz, Đại học Northeastern và California State Polytechnic University, Pomona. Các trường tham gia tự thiết kế và vận hành vệ tinh của mình, nhưng dùng chung một nền tảng tàu vũ trụ do nhóm Bronco Space của Cal Poly Pomona phát triển.

Bốn vệ tinh hiện trên quỹ đạo do Columbia, UC Santa Cruz, Northeastern và Đại học Harvard vận hành. Nói cách khác: Texas State không sở hữu bốn vệ tinh đó, nhưng phần mềm điều khiển chúng bay là của Texas State, và một phần việc lắp ráp cũng vậy.

Ngoài các trường, sứ mệnh còn có SpaceX, chương trình CubeSat Launch Initiative của NASA, Phòng thí nghiệm Sức đẩy Phản lực (JPL) của NASA — nơi hỗ trợ phát triển phần mềm nguồn mở — và Voyager Technologies, đơn vị điều phối giữa NASA và các trường tham gia.

Nhóm làm việc: phần lớn là sinh viên chưa tốt nghiệp

Đây là chi tiết đáng chú ý nhất với người đang cân nhắc du học bậc cử nhân. Danh sách nhóm Texas State tham gia sứ mệnh:

• Blagoy Rangelov, Ph.D. — chủ nhiệm đề tài, phó giáo sư Khoa Vật lý
• Evan Jellison, M.S. — điều phối viên Space Lab, giảng viên Khoa Vật lý
• Nate Gay — trưởng nhóm phần mềm, sinh viên đại học ngành Toán
• Saidi Adams — thành viên nhóm phần mềm, sinh viên đại học ngành Kỹ thuật Điện
• Jasmine Rawles — kỹ sư, sinh viên đại học ngành Kỹ thuật Cơ khí
• Johnny McCaskill — kỹ sư kiêm mô hình hoá sứ mệnh, sinh viên đại học ngành Toán, Vật lý và Khoa học Máy tính
• Chase Blount — kỹ sư, cựu sinh viên, cử nhân Vật lý

Năm trong bảy người là sinh viên bậc cử nhân, một người là cựu sinh viên vừa tốt nghiệp. Vị trí trưởng nhóm phần mềm — phần việc mà chính Nate Gay mô tả là “bộ não” của con tàu — do một sinh viên đại học đảm nhận.

Bước tiếp theo: vệ tinh của riêng Texas State

Lần thả này vừa chứng minh công nghệ của trường chạy được trên quỹ đạo, vừa cho Space Lab kinh nghiệm vận hành thực tế trước sứ mệnh quan trọng hơn: vệ tinh đầu tiên của chính Texas State, dự kiến phóng trong năm nay.

Nguồn: TXST-developed flight software and spacecraft assembly power satellites deployed from the International Space Station, news.txst.edu, đăng ngày 17/8/2026, tác giả Kate Malazonia. Ảnh phòng sạch và ảnh tham quan Firefly Aerospace do Texas State University cung cấp. Bài viết không bổ sung số liệu nào ngoài nguồn trên; các nhận định về ý nghĩa với người du học là phần bình luận của văn phòng đại diện tại Việt Nam.